Thiên thần nhỏ của tôi

Tôi đọc Nguyễn Nhật Ánh từ thời còn rất nhỏ. Chắc khoảng năm lớp 5 hay lớp 6 gì đó, một năm tôi có 3 tháng tránh lũ ở Saigon, trong tủ sách mênh mang báo chí ấy, tôi hay đọc Mực Tím cũ. Mực Tím những số đầu tiên, của năm 92, 93, 94, của cái thời mà bút nhóm Vòm Me Xanh còn là một thương hiệu không thể nào ngon lành hơn được nữa, luôn có những trang cuối cùng dành đăng truyện Nguyện Nhật Ánh. Những quyển mà giờ người ta gọi là bộ 28 quyển.

Sáng nay tôi đọc thấy bài viết của nhà thơ Đỗ Trung Quân, bạn thân của Nguyễn Nhật Ánh. Truyện “Thiên thần nhỏ của tôi” tình cờ lại là truyện đầu tiên của Nguyễn Nhật Ánh mà tôi đọc trọn vẹn, thời đó NXB Trẻ in trên giấy xấu, mỏng mỏng. Những cảm xúc khi nhỏ rõ ràng không bao giờ giống được những cảm nhận bây giờ.

Thật hay là, những truyện trong 28 quyển đó, thì những truyện viết thuần học trò như “Nữ sinh” hay “Buổi chiều Windows” lại chỉ có giá trị giải trí. Những “Thiên thần nhỏ của tôi” hay “Còn chút gì để nhớ” lại còn cái hậu, cài dư vị như khi uống được cốc trà ngon, ngọt mãi không thôi. Bây giờ, đọc entry của nhà thơ họ Đỗ, tôi mới có cái nhìn xâu chuỗi tất cả. Tôi nhớ nhà văn này cũng có một truyện kêu bằng “Truyện cổ tích dành cho người lớn”. Có lẽ, cả “Còn chút gì để nhớ” cũng mang một thông điệp tương tự, nó là một dạng của “Dưới chín tầng trời” của Dương Hướng, nhưng dí dỏm và thấm hơn. Bao nhiêu năm sau những biến cố đã khiến anh chàng Chương, vì lý do lý lịch, không đến được với cô bé Quỳnh (con một chiến sĩ nằm vùng), Quỳnh không lấy được anh chồng người Hoa do phong trào “bài Hoa” những năm 79 và Trâm, cô gái yêu Chương âm thầm, chết khi đi thanh niên xung phong… vẫn còn làm tôi thấy xúc động. Càng lớn, tôi càng nhìn thấy những câu chuyện đời, những câu chuyện buồn mà “thập loại chúng sanh” vẫn phải vô cớ hứng lấy, trong những tác phẩm tưởng như bình thường, vui và lãng mạn…

Có lần, cũng nhà thơ họ Đỗ kể, những năm viết nên các tác phẩm này, Nguyễn Nhật Ánh có qua lại với một nữ sinh trường Sư phạm. Kar, trong tiểu thuyết “Tuyết” của Orhan Pamuk nói, sự hạnh phúc sẽ giết chết nhà thi sĩ. Những dằn vặt, đau thương của thời cuộc, của cuộc tình vụng trộm có khi lại là chất liệu cho nhà văn.

Dù sao cũng xin cảm ơn một nhà thơ và một nhà văn, vì một entry hay về một truyện vừa ám ảnh cả một đời người.

~~~

"Thiên thần nhỏ của tôi"-sorry ! Nguyễn Nhật Ánh!...

Chung Do Kwan

Sep 25, '09 5:01 AM

Có một lời đề tựa ám ảnh tôi suốt tuổi hai mươi “ Tặng người đàn bà điên tốt bụng,kẻ đã cho tôi giỏ dâu chín đỏ trên đường mặt trời…” Lời đề tựa vừa lạ lùng vừa thơ mộng của Juan Ramon Zimenez nhà văn Tây Ban Nha trên trang đầu tiên của tác phẩm trứ danh “Con lừa và tôi’ .Suốt tuổi hoa niên tôi có nhiều thói hư tật xấu trừ một điều:Không bao giờ ném đá vào những người điên!

Đấy cũng là đề dẫn của tôi để giới thiệu một cuốn sách của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh những năm 1990.tác phẩm dành cho tuổi hoa niên có tên “Thiên thần nhỏ của tôi”.

Câu chuyện về cô bé tên Hồng Hoa,một con sáo biết nói và một khu vườn có một cây khế,một cây mận,một cây ổi,một cái giếng cũ rêu phong.Cô bé ngày ngày chui hàng rào vào khu vườn, trèo lên cây xem những hình vẽ khắc chạm ở đấy.Và một ngôi mộ nhỏ của con miu miu có tự lúc nào.Ngôi nhà ấy của một gia đình cán bộ và Kha,một cậu bé lớn hơn Hồng Hoa ít tuổi .Người chủ nhà không bao giờ hiểu được tại sao cái con bé lọ lem nghèo khổ kia chưa từng bước chân vào nhà mình một lần,vẫn có thể nói trúng vanh vách số bậc cầu thang và những nan cửa hình ngôi sao trong nhà.?

Bí mật ấy chỉ được biết khi con chó berger dữ tợn chồm lên cô bé trong một lần vạch rào chui vào vườn thăm mộ con miu miu .Ngôi nhà ấy chính là nhà cũ của gia đình cô bé Hồng Hoa, biến động xã hội đã đẩy gia đình cô ra khỏi nơi cư trú đến tận vùng Kinh tế mới xa xôi.

Khi quay lại thành phố ,cô bé giờ đây đã thành kẻ không nhà.Ký ức êm đềm và khu vườn tuổi thơ dẫn dắt cô bé mỗi ngày lén lút chui vào tìm lại thiên đường đã mất.Đấy là lý do vì sao cô bé thuộc từng bậc cầu thang,từng nan hoa cửa sổ phòng mình và ngôi mộ bí mật của con miu miu yêu dấu

Lời đề tặng quá thơ mộng của Zimenez dù thật sự không dính dáng gì đến “Thiên thần nhỏ của tôi”.Nhưng tâm hồn trong veo như pha lê của cô bé Hồng Hoa đã đánh lừa cái nhìn hiện thực, đã dẫn tôi đi lạc mất khỏi sự thật mà lẽ ra khi giới thiệu cuốn sách này tôi không thể không “điểm danh” một giai đoạn với chính sách ấu trĩ,tàn nhẫn đã đẩy vô số người dân thành phố ra khỏi nơi trú ngụ của mình.

19 năm sau, giờ đây khi đọc lại câu chuyện không dành cho lứa tuổi của mình, bỗng dưng tôi thấy cần viết lại,cần ra khỏi sự êm đềm của khu vườn,sự đáng yêu của cô bé Hồng Hoa.Nỗi day dứt của Kha-người đã về làm chủ ngôi nhà của cô bé khốn khổ ấy dường như là điểm long lanh duy nhất của câu chuyện thương tâm,nó là lòng nhân ái,sự chia sẻ mà Nguyễn nhật ánh đành phải mượn nhân vật hư cấu mang tên Kha.- để rơi một giọt nước mắt cho những số phận như Hồng Hoa.hay cho chính số phận của anh và nhiều gia đình khác bên ngoài cuộc đời thật.

Chuyện cũ đã là chuyện cũ,nhắc lại chẳng để khơi lại nỗi cay đắng một thời.Dù thật sự đã có một thời như thế.Chỉ để nói rằng: “Thiên thần nhỏ của tôi” không phải là tác phẩm dành cho tuổi mới lớn.Không phải! Nguyễn nhật ánh!Sorry!