~~~
Tôi ngồi coi vở opera Eugene Onegin của Tchaikovsky vào trưa nay. Eugene Onegin là một trường ca, một tiểu thuyết bằng thơ của Pushkin. Câu chuyện là một mối tình dài của chàng trai quý tộc Onegin và cô thôn nữ Tatiana.
Onegin, một thanh niên quý tộc Nga, anh đi tìm ý nghĩa cuộc sống ở một nông trại. Tại đây, anh gặp Tatiana, thiếu nữ lãng mạn. Cô này yêu Onegin mãnh liệt và đã bất chấp sự đoan trang mà gửi cho chàng một lá thư tỏ tình. Onegin từ chối và sau đó, một vài điều xảy ra, anh đi xa.
Nhiều năm sau. Onegin trở lại St. Petersburg. Tại đây, trong một dạ tiệc, anh gặp lại Tatiana. Cô bây giờ trở thành một phu nhân quý phái. Câu chuyện đổi xoay khi Onegin chóng ngợp trước sắc đẹp và vẻ đài các của Tatiana, anh viết thư tỏ tình. Những tưởng một cô gái sống thiên về nội tâm như Tatiana sẽ mau chóng nhận lời Onegin, vì giờ đây, hai người đã “môn đăng hộ đối”. Nhưng Tatiana từ chối.
Tại cảnh 2 của màn 3, vở opera Eugene Onegin. Khi aria cuối cùng cất lên, tôi thấy Tatiana nói rằng, bây giờ, cô đã biết được thế giới thượng lưu là thế nào, chồng cô yêu cô. Lẽ ra Onegin đã có thể mang lại hạnh phúc cho cô, nhưng anh đã từ chối, và ngày nay, anh chỉ có thể mang đến sự đau xót mà thôi.
Tôi nghĩ nhiều về vở opera này. Tôi nghĩ về sức mạnh của sự “quên”. Rõ ràng, ký ức của con người là một mảnh đất màu mỡ để ươm trồng những hạt giống buồn bã. Tôi nghĩ, nỗi đau bị từ chối của Onegin sẽ không ghê gớm như thế nếu anh không hồi tưởng lại cơ hội có được Tatiana trước đây, cơ hội mà anh đã bỏ lỡ.
Rõ ràng, khi một người phụ nữ có dịp để bước ra khỏi đỗ vỡ tình yêu, họ sẽ nhận ra rằng, thì ra, người đàn ông Onegin, chàng hoàng tử bước ra từ những câu chuyện cổ tích, cũng chỉ là một anh chàng bình thường giữa vô số những người đàn ông thượng lưu quanh nàng. Dẫu Tatiana có khóc trước bức thư tỏ tình của Onegin, dẫu nàng vẫn còn yêu anh tha thiết, nhưng Onegin đã không còn là vai chính trong thiên diễm tình của nàng nữa rồi.
Tôi không phải là nhà tâm lý học, nhưng tôi tin sự liên tưởng là một đặc tính của ký ức. Ký ức cũng thật kì lạ. Khi xem opera này, nó nhắc tôi nhớ một bài thơ Nga, cũng St. Petersburg và những người tình hay đã từng là người tình…
Năm tháng đắng cay hơn, năm tháng ngọt ngào hơn/ Em mới hiểu, bây giờ anh có lý/ Dù chuyện xong rồi, Anh đã xa cách thế!/ “Em hát khác xưa rồi, khóc cũng khác xưa theo…”
~~~
Bài thơ cuộc đời (Gửi Boris Kornilov)
Olga Berggoltz
(Người dịch: Bằng Việt)
…Và tất cả đổi thay rồi. Và em nay cũng khác
Em hát khác xưa rồi, khóc cũng khác xưa theo
(B. Kornilov)
1.
Vâng, em khác hẳn rồi, chẳng giống trước nữa đâu!
Cuộc đời ngắn cũng xem chừng sắp hết.
Em đã già nhiều, nhưng anh đâu có biết,
Hay anh cũng biết rồi? Có thể!… Nói đi anh!
*
Em xin lỗi làm chi, chẳng cần đâu anh nhỉ
Thề thốt chăng? Cũng vô ích thôi mà,
Nhưng ví thử em tin, anh còn quay trở lại
Thì một ngày nào, anh sẽ hiểu ra…
*
Và mọi tổn thương, chúng mình xoá hết
Chỉ ở bên nhau, sánh bước trọn đường
Chỉ cần được sóng đôi, và chỉ khóc
Chỉ khóc thôi, đủ bù đắp tận cùng!…
2.
Em lại nhớ chuyện ngày quá khứ
Khúc hát ngây thơ một thời thiếu nữ:
“Ngôi sao cháy bùng trên sóng Nêva
Và tiếng chim kêu những buổi chiều tà…”
*
Năm tháng đắng cay hơn, năm tháng ngọt ngào hơn
Em mới hiểu, bây giờ anh có lý
Dù chuyện xong rồi, Anh đã xa cách thế!
“Em hát khác xưa rồi, khóc cũng khác xưa theo…”
*
Lũ trẻ lớn lên, giờ lại tiếp theo ta
Lại nhắp lại vị ngọt ngào thuở trước
Vẫn sông Nêva, bóng chiều, sóng nước…
Nhưng nghĩ cho cùng, họ có lỗi đâu anh!
0 comments:
Post a Comment