Dạo một vòng tin tức y khoa [3]

Di truyền không?

Lúc này, vụ anh sanh viên Tô Công Luân qua Tàu bán thận thiệt sự gây xúc động cho tui, tui đọc hầu như tất cả các báo về vụ này ( bài đầu tiê n hình như của Nguyễn Vĩnh Nguyên trên SGTT)

Bữa nay được đọc chuyện “hậu trường”, (một dạng thức của “chuyện không đăng báo”), của phóng viên đồng hương với Tô Công Luân, anh K’lu báo Pháp Luật, thấy càng xúc động dữ dội.

Bài viết rất tuyệt, đánh động mọi cảm xúc của tui. Ai chưa đọc vô đọc đi hen.

Chỉ có một chi tiết tui cho là hơi chưa được chính xác về mặt y học lắm.

Tại vì có câu vầy:

Nhưng có một điều tôi không dám nói khi ai cũng biết đứa con mang trong bụng Khánh Minh gần như chắc chắn sẽ lại mang căn bệnh máu loãng như cha, ông nội và bác nó.

Coi phát biểu của BS Điều trị (tại Chợ Rẫy) cho Tô Công Luân [ ở đây ], có đoạn vầy:

Người cho thận phải được khám rất kỹ. Đó là người không mắc các bệnh truyền nhiễm và chịu được cuộc mổ lớn để lấy thận, không mắc các bệnh về phổi, tim mạch, cao huyết áp, đái tháo đường, những bệnh về rối loạn đông máu như xơ gan, bệnh bẩm sinh thiếu yếu tố số 8 - máu không đông (rất nguy hiểm vì khi mổ bị chảy máu không cầm được) như trường hợp của bệnh nhân Tô Công Luân. Ngoài ra còn có một yếu tố rất quan trọng: người bệnh phải được chứng nhận trong tình trạng sức khỏe tinh thần tốt, có đủ ý thức để loại trừ trường hợp người thiểu năng tâm thần, thiểu năng trí tuệ... bị lấy thận.

Yếu tố số VIII (nếu đúng như các báo đã trích dẫn), một khi đã thiếu hụt, chắc cú sẽ gây ra 1 trong 2 bệnh sau:

1. Hemophilia A

2. Von Willebrand

Von Willebrand thì biểu hiện lâm sàng cũng giông giống thằng Hemophilia A, nhưng mừ do đây là một cái disease thuộc kiểu parahemophilie, nghĩa là, nếu anh Luân mắc cái bịnh ni mà do di truyền, bệnh sử của ảnh sẽ phải có những “món” sau:

1. Nhà ảnh phải có cả trai lẫn gái bị bịnh (không bắt buộc, nhưng có thì càng nghĩ nhiều)

2. Cha mẹ không có biểu hiện lâm sàng

Coi bài trả lời của Tô Công Sơn, thì biết là nhà ổng được chẩn đoán Hemophilia (chắc chắn là A, nếu kết hợp với phát biểu của ông BS trên kia, vì Hemophilia B là thiếu yếu tố IX)

Vậy Hemophilia A di truyền ra làm răng? Coi trong cuốn sách đáng tin cậy nhứt về Internal Medicine là Harrison (ed. 2007) thì thấy trang 721 chép như vầy:

.

.

.

Như vậy, nguyên nhân gây bệnh Hemophilia A cho nhà anh Luân phải đến từ các bà mẹ. Nghĩa là vợ ông Sơn, mẹ ông Sơn, tất cả đều mang trên mình cái Nhiễm sắc thể X a gây bệnh.

Do đó, nói con anh Luân “gần như chắc chắn sẽ lại mang căn bệnh máu loãng như cha, ông nội và bác nó”, là có thể trúng thôi. Trúng khi nào? Khi cô người yêu của anh Luân cũng không may có cái Nhiễm sắc thể X a oan nghiệt đó (xác suất này thấp hen, không lẽ nhà anh Luân này xui dữ vậy, 3 đời con dâu bị mang genotype Hemophilia hết ráo?).

Ai biết vẽ sơ đồ Morgan và thuộc qui luật di truyền Mendel đều có thể chỉ ra sự di truyền của Hemophilia A: nữ mang genotype và nam mang phenotype.

Việc cần làm là làm cái NST đồ cho cô gái kia (hoặc dễ òm là hỏi nhà cổ có người nam nào bị Hemophilia không?), chứ đưa ra cái kết luận oan nghiệt vầy, coi chừng người ta bị trầm cảm luôn.

Blog không có public, Lê Đại Phu chỉ là ngứa miệng nói chơi, bài viết cũng hổng đăng báo, thành ra thiên hạ đều thái bình... hô hô hô!