Tờ lịch cũ

.

Ng ười ph ương Đông chúng ta tin r ằng, v ạn v ật trên đ ời đ ều theo s ự tu ần hoàn, h ết Xuân thì đ ến Đông, tàn H ạ thì qua Thu; con chim Hoàng Anh ch ết đi, đ ể m ọc lên m ột cây xoan đào; cái này ngã xu ống đ ể cái khác thay th ế v ậy.

Có bao gi ờ, trong nh ững ngày cu ối năm này, khi b ạn và tôi, chúng ta nh ẩn nha g ỡ xu ống t ừng t ờ l ịch, mà lòng th ấy b ồi h ồi, nao nao?

Đ ưa ti ễn m ột năm, đón chào m ột năm n ữa, t ưởng là chuy ện d ễ dàng, nh ưng sao lòng th ấy m ột ni ềm ti ếc nu ối pha l ẫn cái nôn nao... D ẫu bi ết nh ững tr ải nghi ệm, nh ững s ự ki ện đ ến v ới mình trong ba trăm sáu m ươi ngày tr ước đó, là đ ộc nh ất, là không th ể tìm l ại nh ư m ột câu hát “hãy nh ớ ước mu ốn cho th ời gian tr ở l ại...”; nh ưng đôi khi v ẫn mu ốn, đ ược th ử làm l ại m ột đi ều gì đó.

Hay b ởi nh ững th ứ trong năm cũ đã “ăn n ằm” v ới ta lâu quá, ng ười đàn bà kia m ất cây trâm b ằng c ỏ thi, bà ta đ ứng khóc ngoài đ ồng; còn ta, ta m ất c ả m ột năm tu ổi tr ẻ, nh ững g ương m ặt, nh ững thâm tình; ta đ ứng khóc ở đâu đây?

Ta nh ớ th ời nh ỏ nh ỏ, ta nghêu ngao đ ọc bài th ơ v ề nh ững t ờ l ịch. Nh ưng th ời đó, ngày hôm qua còn có “b ố”, có “hạt lúa mẹ trồng”, có “v ở h ồng” c ủa ta; còn nh ững t ờ l ịch hôm nay, ta ch ẳng còn b ố mà đ ược “xoa đ ầu”; th ấy mình h ư hao trong cu ộc m ưu sinh và đi h ọc thì làm gì dùng đ ến “v ở h ồng” đ ược n ữa...

Cây trâm bằng cỏ thi, mất rồi, trong đám cỏ hoang ngoài ruộng...

NGÀY HÔM QUA ĐÂU RỒI
[Bế Kiến Quốc]

Em cầm tờ lịch cũ
Ngày hôm qua đâu rồi?
Ra ngoài sân hỏi bố
Xoa đầu em bố cười

Ngày hôm qua ở lại
Trên cành hoa trong vườn
Nụ hồng lớn thêm mãi
Đợi đến ngày tỏa hương

Ngày hôm qua ở lại
Trong hạt lúa mẹ trồng
Cánh đồng chờ gặt hái
Chín vàng màu ước mong

Ngày hôm qua ở lại
Trong vở hồng của con
Con học hành chăm chỉ
Là ngày qua vẫn còn

*

Đức Khổng-tử ra chơi ngoài đồng, thấy một người đàn bà đứng khóc nỉ non ở chỗ bờ đầm. Đức Khổng-tử lấy làm lạ, bảo học trò hỏi vì cớ gì mà khóc.
Người đàn bà nói: "Độ trước tôi cắt cỏ thi, tôi đánh mất cái trâm cài đầu bằng cỏ thi, cho nên tôi khóc."
- Đức Khổng-tử hỏi: Đi cắt cỏ thi, mà mất cái trâm bằng cỏ, thì việc gì mà phải khóc?
- Người đàn bà nói: Không phải vì tôi đánh mất cái trâm cỏ thi mà tôi khóc; tôi sở dĩ khóc, là tôi thương tiếc một vật cũ, dùng đã lâu, mà ngày nay không sao thấy được nữa.

[Cổ học tinh hoa]